De nieuwe informatie orde (2)

...

Tijdens de negentiende algemene Unesco-vergadering (Nairobi 1976) wordt gesproken over ‘een nieuwe internationale orde op het terrein van informatie’. Een van de resoluties van deze conferentie leidt tot de oprichting van een adviesgroep van internationale ‘mediaspecialisten’, voorgezeten door Leninprijs-winnaar en ex-IRAchef Sean MacBride. De commissie pleit in haar eerste verslag voor overheidscontrole op de media.

In 1980 wordt de Unescovergadering gehouden in Belgrado. Hier benadrukt de Tunesische Unescoambassadeur Masmoudi de noodzaak van regels voor de pers. ‘Journalisten (…) moeten vrij zijn, maar zich tegelijk verantwoordelijk gedragen. Ze moeten luisteren naar het publiek, eventueel naar hun eigenaars, maar met name ook naar de overheid, die bij hun werk een belangrijke rol speelt’, aldus Masmoudi.

Mede onder invloed van de uiterst linkse hoogleraar Cees Hamelink wordt in 1977 ook in Nederland de discussie gevoerd of de westerse media niet te veel invloed hebben. Hamelink ziet in het ‘Peruaanse experiment’ een voorbeeld.

Wat is daar gebeurd? Vanaf 1968 voert een junta van linkse militairen ingrijpende hervormingen door in Peru. De macht van de rijken wordt sterk ingeperkt. In de landbouw wordt het beheer aan boerenorganisaties overgedragen. De visindustrie wordt genationaliseerd, net als een groot deel van het bankwezen en de buitenlandse handel. Arbeiderscommunes worden opgericht.

Maar nog steeds is Hamelink niet tevreden, want: ‘De communicatiemedia met name, worden beheerd door buitenlanders of door enkele kapitaalkrachtige Peruaanse families en bedrijven.’ In 1974 komt daar ‘gelukkig’ ook een eind aan, want een wet onteigent de media. Dit document zegt dat ‘de massamedia actief moeten bijdragen aan de opbouw van een vrije en solidaire samenleving, waarin ieder mens zichzelf kan verwerkelijken’.

Sommige buitenlandse tijdschriften – bijvoorbeeld het Amerikaanse Time – worden verboden, na artikelen die de junta niet bevallen. Uit de schappen verdwijnt ook een aantal vrouwenbladen, zoals Cosmopolitan. Verder mag ook het Amerikaanse kinderprogramma Sesamstraat niet worden uitgezonden. Kritische televisieprogramma’s worden uiteraard ook verboden.

Wordt vervolgd…